Niewidzialny goryl, przyczajona burka

Czasem przechodzący tuż przed nosem potężny czarny goryl jest dla wszystkich niewidzialny. Czasem ludzie widzą kobiety w burkach, których nie ma. Czas się przyznać: jesteśmy ślepi. 

1.

Johan Slåttavik sfotografował pusty autobus. Smutne rzędy szaroniebieskich siedzeń czekających na pasażerów. Zdjęcie wyszło nieciekawe, ponure, nieostre. Jednak zamieszone w sieci stało się katalizatorem nienawiści wobec muzułmanów, a właściwie wobec pustych siedzeń w autobusie komunikacji miejskiej, bo żadnych wyznawców Allaha na zdjęciu nie było.

Zdjęcie umieścił  na Facebooku na forum zamkniętej grupy skupiającej osoby o przekonaniach, delikatnie ujmując, dalekich od kosmopolityzmu. Pusty autobus, pytanie: „co o tym myślicie?” , nic więcej. Tyle wystarczyło, by wywołać burzę. 

Szybko ktoś dopatrzył się na zdjęciu kobiet ubranych w burki i posypały się nienawistne komentarze. Pojawiły się przykre uwagi, krzywdzące stereotypy. Ktoś napisał „To wygląda naprawdę strasznie. Powinno się tego zabronić. Nigdy nie wiesz, kto ukrywa się pod burką. Te kobiety mogły mieć przy sobie bomby i broń”. Ktoś inny ” Myślałem, że to wydarzy się dopiero w 2050 roku, ale to dzieje się JUŻ”.

Mała prowokacja ujawniła skrywaną tuż pod powierzchnią wielką nienawiść. Nienawiść zaślepioną, skupioną na swoich lękach.

2.

W 1999  roku  Daniel Simons i Christopher Chabris przygotowali eksperyment badający możliwości poznawcze ludzi. W przygotowanym wideo zachęcali widza by wprowadził się w stan najwyższego skupienia i zliczył uważnie ile razy podają między sobą piłkę członkowie jednej z dwóch przedstawionych na nagraniu drużyn.  Jak nietrudno się domyślić zliczenie kilkunastu podań oglądającym film panów Chabrisa i Simonsa nie przysparzało wielu trudności. Zaskakujący jednak jest fakt, że większość badanych nie potrafiła dojrzeć przechadzającego się wśród podających piłkę czarnego goryla.

To spektakularny przykład błędu percepcji zwanego ślepotą pozauwagową.  Błędu polegającego na tym, że „kiedy człowiek kieruje swoją uwagę na jeden, szczególny obszar lub aspekt widzialnego świata, ma tendencję do niezauważania pojawiających się niespodziewanie obiektów, nawet kiedy są one wyraźnie widoczne, potencjalnie istotne oraz pojawiają się dokładnie w miejscu, na które się właśnie patrzy” .

3.

Wielki czarny goryl pozostaje niezauważony, bo szukamy czegoś zupełnie innego.

Kobiety w burkach są widziane w pustym autobusie przez tych, którzy się spodziewają je tam zobaczyć.  Nie ma co się kopać z koniem. Trzeba uznać fakty. Jesteśmy ślepi na rzeczy, których nie szukamy. Nie widzimy tego co jest niezgodne z naszymi przekonaniami.

Musimy bardzo uważać na to co widzimy, bo najprawdopodobniej na tym jesteśmy skupieni. Musimy uważać na to czego szukamy.

Share on FacebookTweet about this on Twitter